Isilarazitako ahotsak, bizirik dirauen memoria
2026-10-13
Historiaren orrialdeetan isilduta geratu diren emakumeen istorioak berreskuratzea ere bada memoria egitea. Batxilergoko 2. mailako ikasleek Javier Buces Cabello Aranzadi Zientzia Elkarteko antropologoaren eskutik, emakumeek errepresio frankistaren garaian bizi izandako sufrimendua eta erresistentzia ezagutzeko aukera izan dute. Iragana argitara ekartzeko, ahanzturari aurre egiteko eta memoria kolektiboa bizirik mantentzeko beste urrats bat egin dugu ikastolan.

Batxilergoko 2. mailako ikasleek memoria historikoaren inguruko lanketa berezia egin dute, iraganeko gertaerak ezagutzeko, hausnarketa kritikoa sustatzeko eta ahaztutako biktimen memoria berreskuratzeko helburuarekin.
Horretarako, Javier Buces Cabello Aranzadi Zientzia Elkarteko antropologoak bisita gidatua eskaini die ikasleei, emakumeen aurkako errepresio frankista ardatz duen erakusketan.
Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Aranzadi Zientzia Elkarteak elkarlanean ekoitzitako erakusketa ibiltariak 1936 eta 1945 artean errepresio frankista pairatu zuten milaka emakumeren historia azaleratzea du helburu. Bisitan zehar, ikasleek emakume horiek jasandako kartzela-zigorrak, judizioz kanpoko exekuzioak, kanporatzeak, abusuak eta umiliazio publikoak ezagutzeko aukera izan dute.
Erakusketak agerian uzten du emakumeek pairatutako errepresioak berezitasun propioak izan zituela, eta haien bizipenak sarritan bigarren mailan geratu direla historiaren kontakizun nagusietan. Haien testigantzak eta bizipenak berreskuratzea funtsezkoa da iraganaren ikuspegi osoagoa eta bidezkoagoa eraikitzeko.
Ikastolan memoria historikoa lantzeari garrantzi berezia ematen diogu, iragana ezagutzea ezinbestekoa baita oraina hobeto ulertzeko eta etorkizun bidezkoagoa eraikitzeko. Horrelako ekimenen bidez, ikasleek gertakari historikoak ezagutzeaz gain, giza eskubideen, justiziaren, berdintasunaren eta errespetuaren inguruan hausnartzeko aukera dute.
Halaber, ezinbestekoa iruditzen zaigu isilarazitako ahotsak berreskuratzea eta biktimen memoria bizirik mantentzea, gertatutakoa ez ahazteko eta antzeko gertaerak berriro ez errepikatzeko.
Memoria historikoa ezagutzea, iragana ulertzea eta etorkizuna kontzientziaz eraikitzea ere bada. Horregatik, ikastolan historia lantzen jarraituko dugu, ikuspegi kritikoa, enpatia eta balio demokratikoak sustatzen dituzten esperientzien bidez.